100 GODINA ZAŠTITE PRIRODE NA DELIBLATSKOJ PEŠČARI

2018-02-19T10:51:56+00:00октобар 30th, 2012|

JP Vojvodinašume je u saradnji sa drugim šumarskim institucijama i institucijama za zaštitu prirode, organizovalo obeležavanje stogodišnjice prvog izdvajanja i stavljanja pod zaštitu delova Deliblatske peščare kao Prirodnih spomenika.

Deliblatska peščara kao najveća evropska kontinentalna peščara, predstavlja područje sa posebnim karakteristikama biotopa jedinstvenog u Evropi. Početak zaštite Deliblatske peščare prvi put je ustanovljen davne 1912. godine kada je izdvojeno 5 odeljenja površine 300 ha, na lokalitetima Rošijana i Crni vrh, kao Prirodni spomenici, zbog očuvanih iskonskih karakteristika šumo-stepskih zajednica Deliblatske peščare. Krajem 1977. godine, proglašava se za Specijalni prirodni rezervat, a 2002. godine Uredbom Vlade Republike Srbije u Specijalni rezervat prirode. Ona predstavlja poslednju i najveću oazu peščarske, stepske, šumske i močvarne vegetacije Panonske nizije, kao jedan od najvećih centara biodiverziteta u Evropi i područje od izvanredne, univerzalne vrednosti za zaštitu prirode i nauku.

Obeležavanje ovog za prirodu značajnog jubijela „100 GODINA ZAŠTITE PRIRODE NA DELIBLATSKOJ PEŠČARI“ održano je u okviru jednodnevnog radnog dela 18. oktobra u Novom sadu i jednodnevne ekskurzije na Deliblatskoj peščari 19. oktobra 2012.godine.

Program prvog dana počeo je pozdravnim rečima Marte Takač – direktorke JP Vojvodinašume,  Ištvana Pastora – Predsednika Skupštine AP Vojvodine, dr Slobodana Puzovića – Pokrajinskog sekretara za urbanizam, graditeljstvo i zaštitu životne sredine, prof. dr Milana Medarevića – dekana Šumarskog fakulteta Univerziteta u Beogradu, prof. dr Ružice Igić, direktora Departmana za biologiju i ekologiju PMF-a Univerziteta u Novom Sadu, Srđana Belija – Državnog sekretara u Ministarstu za prirodne resurse, rudarstvo i prostorno planiranje i dr Tibora Litvaja – predstavnika Hrvatskog šumarskog instituta Jastrebarsko.

Program se sastojao od nekoliko prezentacija koje su na najbolji način predstavile vrednosti i značaj zaštite Deliblatske peščare sa osvrtom i na ostala prirodna dobara kojima upravlja JP Vojvodinašume. Učesnici su imali prilike da se upoznaju za počecima pošumljavalja Deliblatske peščare i zaštitom od erozije, sa florom i vegetacijom, zaštitom prirode i raznim naučno-istraživački radovima koji su se bavili peščarom.

Drugi dan obeležavanja ovog jubileja nastavio se na Deliblatskoj peščari, gde je domaćin ŠG „Banat“ Pančevo pokazao sve ono što su učesnici imali prilike da čuju na predavanjima prethodnog dana. Dan je počeo prezentovanjem filma „Život u Deliblatskoj peščari“ autora Marius Olđe, što je bio sjajan uvod učesnicima u sagledavanje prostora na kome se nalaze i upoznavanje sa živim svetom Deliblatske peščare.

Po odgledanom filmu, 70-ak učesnika je džipovima krenulo u obilazak dva, sa aspekta prirode, najinteresantnija lokaliteta Peščare – Crni vrh i Korn.

Razlog posete lokaliteta Crni vrh je bio taj što su se upravo na tom lokalitetu još 1912. godine izdvojile površine koje su stavljene pod zaštitu i proglašene Spomenikom prirode. Domaćin je ovde učesnike upoznao sa stanjem biodiverziteta područja, kao i nastalim promenama tokom vremena, ukazao na način korišćenja i veliki značaj ove predeone celine u poglednu očuvanja iskonskih elemenata sukcesije vegetacije Deliblatske peščare.

Nakon šetnje, kolona se uputila ka drugom lokalitetu – Kornu, gde su se učesnici našli u središtu nekadašnjih stepskih livada i pašnjaka, koji poslednjih decenija sve više obrastaju žbunjem gloga.

Pokrajinski sekretar za urbanizam, graditeljstvo i zaštitu životne sredine, dr Slobodan Puzović, ukazao je tom prilikom na projekte sanacije i revitalizacije stepskih staništa na lokalitetu Korn koji se sprovode poslednjih deset godina. Predočene su mere koje su sprovođene u okviru ovih projekata, kao i ostvareni rezultati postignuti u cilju jačanja biodiverziteta i održivog korišćenja. Predstavljeni su i drugi projekti koji su doprineli unapređenju stanja, od uvođenja sistema zaštite od požara, preko postavljanja stanice za merenje kvaliteta vazduha, do podizanja hranilišta Orlovac u cilju povratka i zaštite orla krstaša na ovim prostorima. Ukazano je i na značaj ovog područja sa aspekta upravljača –   osnovne karakteristike, način korišćenja, kao i mere koje se sprovode u cilju očuvanja povoljnog stanja.

Zahvaljujemo se brojnim zvanicama iz zemlje i inostranstva, kao i studentima Šumarkog fakulteta Univerziteta u Beogradu i PMF-a  Univerziteta u Novom Sadu što su se odazvali našem pozivu i uveličali ovaj bitan dan za prirodu.