Međunarodni projekti

/Međunarodni projekti
Međunarodni projekti 2018-11-15T12:30:42+00:00

ForestFlow projekat

ForestFlow prestavlja IPA projekat prekogranične saradnje između Republike Srbije i Republike Hrvatske koji ima za cilj obnovu područja oštećenih u poplavama 2014. godine, kao i razvijanje učinkovitijih sistema zaštite od poplava u prekograničnom području Sremskog okruga i Vukovarsko-sremske županije. Projektni partneri su JP Vojvodinašume, JP Vode Vojvodine, Hrvatske šume, Hrvatske vode, Institut za razvoj i međunarodne odnose i Institut za nizijsko šumarstvo i životnu sredinu.

Aktivnosti u okviru projekta ForestFlow: Obnova odvodnih kanala i pristupnih puteva u svrhu zaštite od poplava; obnavljenje populacije divljači i izgradnja pomoćnog sadržaja za ponovno uvođenje divljači; uspostavljanje prekograničnih interventnih timova i planova; podizanje svesti o poplavama; vidiljivost i širenje informacija.

Obnova odvodnih kanala i pristupnih puteva u svrhu zaštite od poplava ima za cilj poboljšanje sposobnosti šume da apsorbuje poplavne vode i omogući pristup za merenje u slučaju poplava. Ovom aktivnošću planirana je obnova odvodnih kanala, pristupnih puteva, sistema označavanja i ugradnja automatskih stanica za merenje visine vode na području šumskog bazena Spačva-Bosut što će za rezultat imati bolje odvodnjavanje obradivog zemljišta pograničnog područja kao i brži pristup šumama i poplavljenih područjima, a sistemi označavanja omogućiće bolju orijentaciju uz Savski nasip, dok će automatske stanice za merenje nivoa vode poboljšati sistem kontrole od poplava u oba pogranična područja.

Obnavljenje populacije divljači i izgradnja pomoćnog sadržaja za ponovno uvođenje divljači ima za cilj obnavljanje populacije divljači koja je stradala u poplavama kao i izgradnja pratećih sadržaja za ponovno uvođenje divljači čime će se osigurati očuvanje biološke raznovsnosti u području zahvaćenom poplavama. Ovom aktivnošću planirana je obnova populacije jelena (Cervus elaphus) koji je stradao u poplavama 2014. godine i na taj način će se gubitak običnog jelena nadoknaditi dovođenjem životinja iz drugih uzgajališta.

Uspostavljanje prekograničnih interventnih timova i planova ova aktivnost ima za cilj uspostavljanje prekograničnog partnerstva u upravljanju zaštitom od poplava i očuvanje divljači kao i podizanje javne sveti o poplavama sa ciljem zaštite ljudi i prirodnih dobara od poplava. Podizanje svesti o poplavama ova aktivnost ima za cilj informisanje stanovništva oba pogranična područja o važnosti zaštite od poplava i očuvanja divljači sa naglaskom na poboljšanje prekogranične saradnje učenika u srednjim skolama.

Vidiljivost i širenje informacija ova aktivnost ima za cilj osiguranje vidljivosti projekta, projektnih aktivnosti, rezultata i prekogranične saradnje u osmišljavanju, pripremi i provođenju projekta, a u isto vreme i provođenje informativne kampanje vezane za prirodu, divljač i pripremljenost vezano za hitne slučajeve koji se fokusiraju na područja interesa.

Više informacija o projektu možete videti na www.forestflow.eu

DANUBEparksCONNECTED projekat

DANUBEparksCONNECTED projekat okuplja 15 partnera i 9 pridruženih partnera iz skoro svih dunavskih zemalja. Projekat se sufinansira sredstvima Evropske Unije i to kroz Interreg Danube Transnational Programme. Ukupna vrednost projekta je više od 3 miliona eura. Glavni cilj projekta je proširenje već postojeće Danubeparks mreže van granica zaštićenih područja i razvijanje Dunavskog stanišnog koridora. U naredne 2,5 godine sprovešće se strateške ali i pilot aktivnosti. Radne pakete zastupaju različiti parneri.

Radni paketi će se aktivno baviti temama slobodno nebo, divlja ostrva, suva staništa i šume.

Radni paket „slobodno nebo“ osigurava slobodne migratorne rute duž Dunava. U okviru konferencije predstavljeni su koncepti markiranja/označavanja dalekovoda sa dronovima kako bi se sprečili strujni udari od kojih često ptice stradaju.

Međusektorski radni paket o divljim ostrvima praktično štiti ostrva na Dunavu koja su stanište za različite vrste ali i mesto netaknute rečne dinamike. Svaki partner će nominovati po jedno ostrvo na teritoriji koju pokriva a ta ostrva će u budućnosti izuzeta od svih intervencija i praktično namenjena zaštiti prirode.

Okosnica projekta je svakako međusektorska saradnja. Na konferenciji su sem projektnih partnera bili i predstavnici energetskog sektora, sektora upravljanja vodama, NVO ali i lokalni političari i javnost.

http://www.interreg-danube.eu/approved-projects/danubeparksconnected

coopMDD projekat

Dvoipogodišnji projekt „coop MDD“ sufinansira Evropska Unija putem Interreg Danube Translantional programa. Cilj projekta je uskladiti prakse upravljanja u 12 zaštićenih područja koje se nalaze u pet zemalja (Austrija, Slovenija, Mađarska, Srbija i Hrvatska) kako bi se osigurala ekološka celovitost budućeg jedinstvenog UNESCO-vog prekograničnog rezervata biosfere „Mura-Drava-Dunav“ – izuzetnog evropskog rečnog predela takođe poznatog kao “Evropski Amazon“.

 Protežući se kroz Austriju, Sloveniju, Hrvatsku, Mađarsku i Srbiju, područje uz donje tokove Drave, Mure i Dunava čini 700 kilometara dug „zeleni pojas“ koji povezuje gotovo milion hektara dragocenog prirodnog i kulturnog miljea u jedan od najvažnijih ekoloških koridora u Evropi. Gotovo 25 godina nevladine organizacije i državne institucije rade na zaštiti ovog jedinstvenog područja, a sada se preduzimaju završni koraci, te je u svim zemljama u toku ili je već završen proces službene nominacije za proglašenje rezervata biosfere.

Zdravi i dinamični rečni ekosistemi pružaju brojne dobrobiti za lokalno stanovništvo, mogućnosti za održiv život i privređivanje, uz korišećenje resursa kao što su čista voda, riba i drvo, te u prirodnom okruženju koji pruža osnovu za turizam i rekreaciju. Osim toga, prirodna poplavna područja uz reke štite stanovništvo i naselja ublažavajući negativne efekte visokih voda toom poplava. Kako bi se održivo upravljalo ovim prekograničnim dobrom, za koje su vezani i ljudi a i ugrožene vrste koje u njemu žive (orao belrepan, crna roda i mnoge druge), zaštićena područja trebaju uskladiti prakse upravljanja kojima će osigurati ekološku celovitost i transnacionalnu povezanost ekosistema.

 Važan deo uspeha rezervata biosfere biće prepoznavanje i aktiviranje lokalnog stanovništva koje živi duž ove tri reke u upravljanju „njihovog“ rezervata biosfere i osiguravanju njihove podrške za održivi razvoj regije. U tu svrhu će se duž Rezervata „Mura-Drava-Dunav“ uspostaviti mreža od osam „Škola na reci“, koje će ponuditi podršku ekološkoj edukaciji školske dece i lokalnog stanovništva kroz inovativne sadržaje i iskustva te takođe podstaći razumevanje važnosti zaštite prirodnih vrednosti „Evropskog  Amazona“.

Partneri u projektu iz Srbije su Pokrajinski zavod za zaštitu prirode i JP „Vojvodinašume“, a projekt podržava i Gradska uprava Grada Sombora.

 Za više informacija o projektu posetite internet stranicu projekta: http://www.interreg-danube.eu/approved-projects/coop-mdd

FORRET

Naziv projekta: RAZVOJ PREKOGRANIČNOG PROJEKTA ŠUMSKE RETENZIJE ZA INTEGRISANO UPRAVLJANJE RIZICIMA OD POPLAVA, ŽIVOTNOM SREDINOM I ŠUMAMA

Development of Transboundary Forrest Retention Project for Integrated Flood Risk, Environmental and Forestry Management – FORRET

Projekat FORRET je zajednički projekat hrvatskih i srpskih institucija iz područja upravljanja vodama i gazdovanja šumama, uključujući zaštitu prirode i očuvanje biodiverziteta na prekograničnom području sliva reke Save u regionu Spačvansko – Morovićkih šuma. Ovo plavno područje je od posebnog značaja, kako za nacionalne šumarske institucije vezane za održivo gazdovanje šumama, tako i za mnoge značajne vrste i staništa koja egzistiraju u dobro očuvanim hrastovim šumama i močvarama ovog područja.

Sve izraženije klimatske promene i porast rizika od poplava podstakle su nadležne vodoprivredne institucije na traženje dugoročnih rešenja u cilju unapređenja upravljanja rizicima od poplava primenom mera za smanjenje rizika od poplava. Ključne vodoprivredne institucije prekograničnog područja Hrvatske i Srbije izazvane ogromnim štetama uzrokovanim katastrofalnom poplavom savskih velikih voda iz maja 2014. godine, sprovele su analizu poplavnog događaja i utvrdile da bi se unapređenjem savskih obrambenih nasipa smanjli rizici od poplava, ali i da bi se rizik značajno smanjio rasterećenjem savskih velikih voda njihovim upuštanjem u prirodna prekogranična poplavna područja Spačvansko – Morovićkih šuma na ukupnoj površini od oko 38.000 ha.

Donošenje Programa prekogranične saradnje Hrvatska – Srbija za period 2014-2020. godine uz osiguranje sufinansiranja, pružilo je jedinstvenu priliku za realizaciju zajedničkog projekta preko nadležnih vodoprivrednih organizacija uključujući ključne aktere projektnog područja.

Razradom ideje i početnim aktivnostima na pripremi projektne prijave stvoreno je partnerstvo na projektu. Nadležne institucije za upravljanje vodama i rizicima od poplava (u Hrvatskoj Hrvatske vode, a u Srbiji Javno vodoprivredno preduzeće „Vode Vojvodine”), nadležno preduzeće za gazdovanje šumama u Srbiji Javno preduzeće „Vojvodinašume” i međunarodna organizacija za zaštitu prirode i očuvanje biološke raznovrsnosti WWF Adria, poslovnica iz Zagreba, zajednički su pripremile projekat i međusobno se dogovorile da Hrvatske vode budu vodeći partner zbog svog dotadašnjeg iskustva na pripremi i sprovođenju sličnih prekograničnih projekata.

U toku sprovođenja projekta, ostali akteri predmetnog područja, tj. nadležne nacionalne institucije, kao što su Hrvatske šume, Hrvatska agencija za okoliš i prirodu, Pokrajinski zavod za zaštitu prirode Vojvodine, koje nisu mogle biti uključene kao direktni projektni partneri biće angažovani kroz radna tela projekta u cilju dobijanja optimalnih rešenja upravljanja predmetnim prostorom.

Uz glavni cilj projekta, smanjenje rizika od poplava kroz uspostavljanje zajedničkog monitoringa i mera upravljanja rizicima od poplava, prvenstveno mere „zelene infrastrukture“, među kojima bi bila i prekogranična šumska retenzija za rasterećenje savskih velikih voda, unapređenjem sistema upravljanja rizicima od poplava osiguraće se i kvalitetnije gazdovanje šumama uz poboljšanje ekološkog stanja i očuvanja biodiverziteta ovog jedinstvenog područja od međunarodne važnosti.

Planirane aktivnosti na projektu su:

  • Zajedničke baze podataka;
  • Zajednički monitoring uz postavljanje dve nove vodomerne stanice po jedna sa svake strane granice;
  • Izrada zajedničkog hidrološko-hidrauličkog modela;
  • Izrada dve nacionalne studije gazdovanja šumskim resursima;
  • Izrada dve nacionalne studije upravljanja rizicima od poplava;
  • Izrada zajedničke studije bioraznovrsnosti koja će obuhvatiti nacionalne specifičnosti obe države;
  • Izrada studije izvodljivosti prekogranične šumske retenzije kao optimalne mere kroz izrađene studije upravljanja rizicima od poplava;
  • Koordinirano sprovođenje dva nacionalna postupka procene uticaja na životnu sredinu prekogranične šumske retenzije kao optimalne mere kroz izrađene studije upravljanja rizicima od poplava;
  • Izrada studije integrisanog upravljanja vodama i šumama prekograničnog šumskog retenzionog prostora Spačvansko-Morovičkih šuma;
  • Aktivnosti jačanja kapaciteta nacionalnih institucija u sprovođenju rešenja.

Kroz sprovođenje planiranih aktivnosti zajedničkog monitoringa i izradu studije rizika od poplava sa identifikacijom optimalnih mera za smanjenje rizika od poplava na prekograničnom slivu Save, prvenstveno mera „zelene infrastrukture“, zatim izradom studije izvodljivosti za odabrane optimalne mere i koordiniranim sprovođenjem postupaka procene uticaja na životnu sredinu pojedinačno u svakoj državi u skladu sa nacionalnim zakonodavstvima, ostvariće se preduslovi za realizaciju prekogranične šumske retenzije kroz neki budući projekat koji bi bio finansiran iz nekih drugih izvora, a kojim bi se smanjili rizici od poplava uz uspostavljanje kvalitetnijeg gazdovanja šumama i upravljanja zaštitom prirode, odnosno uz očuvanje prirodnih vrednosti i biodiverziteta koji su temeljne vrednosti ovog prekograničnog područja.

Predmetni ciljevi mogu biti ostvareni samo prekograničnom saradnjom uz međusektorski i multidisciplinarni pristup uključenjem svih relevantnih institucija, zainteresovanih strana i ciljnih grupa, jer zajednički monitoring i mere upravljanja rizicima od poplava na međunarodnom slivu poput dela Save iz delokruga projekta, moraju se sprovoditi koordinirano u obe zemlje zajedničkom prekograničnom saradnjom uz uključenje šire javnosti, što je jedan od ključnih izazova sprovođenja projekta.

Vrednost projekta je 1.626.842,24 Eura, od čega će se 85% finansirati iz Programa prekogranične saradnje IPA Hrvatska – Srbija 2014-2020. godine, a preostalih 15% će finansirati projektni partneri. Početak projekta je 01. 09. 2017. godine, a trajanje projekta je 30 meseci, odnosno završetak i zatvaranje projektnih aktivnosti je planirano za 29. 02. 2020. godine.

Glavni izazov partnerstva je sprovođenje projekta na prekograničnom nivou sa ciljem unapređenja saradnje uz uključivanje brojnih lokalnih, nacionalnih i međunarodnih zainteresovanih strana i ciljnih grupa identifikovanih izrađenom projektnom dokumentacijom u toku sprovođenja projektnih aktivnosti.

Sava TIES projekat

Mreža parkova uz reku Savu dobila je sredstva iz fondova EU za novi projekat. Naredne tri godine ovaj novi i inovativni projekat sprovodiće se na području četiri zemlje kroz koje protiče reka Sava. Cilj projekta Sava TIES je da se pronađe delotvorno rešenje za trajno uklanjanje i suzbijanje invazivnih stranih vrsta biljaka. One nisu samo problem zaštite prirode, već imaju i negativan uticaj na zdravlje ljudi (npr. alergije uzrokovane ambrozijom) i uzrokuju velike poljoprivredne gubitke. Projekat „Očuvanje staništa sliva reke Save kroz međunarodno upravljanje invazivnim vrstama – Sava TIES“ sufinansiran je sredstvima Evropske unije (ERDF, IPA), a sprovodiće se na području Slovenije, Hrvatske, Bosne i Hercegovine i Srbije. Partneri na projektu su fond „EuroNatur“, JZ „Krajinski park Ljubljansko barje“, JU „Park prirode Lonjsko Polje“, JU „Zeleni prsten Zagrebačke županije“, JP „Nacionalni park Una d.o.o. Bihać“ , Centar za životnu sredinu, Pokrajinski zavod za zaštitu prirode AP Vojvodine, Pokret Gorana Sremska Mitrovica, JP „Vojvodinašume“.

Invazivne strane vrste su biljke, životinje i drugi organizmi koji nisu prirodno rasprostranjeni na određenom području, već su unešene prvenstveno ljudskim delovanjem. Nekontrolisano se šire slivom reke Save, istiskuju domaće vrste, imaju negativan uticaj na druge domaće vrste, menjaju svojstva zemljišta, smanjuju obradive poljoprivredne površine, uzrokuju velike probleme kod odbrane od poplava i sl. Ukratko – menjaju prirodna staništa od opšteg značaja i veoma ih je teško iskoreniti. Procenjuje se da šteta koju imaju na svetsku ekonomiju iznosi oko 1,4 milijardi dolara, tj. oko 5% vrednosti svetske ekonomije.

U sklopu projekta, na sedam područja u četiri zemlje, testiraće se različite metode za delotvorno uklanjanje biljaka poput japanske falope, bagremca i kiselog drveta, koje već uzrokuju ozbiljne štete u slivu reke Save. Invazivne strane vrste su glavni izazov za zaštitu biološke raznovrsnosti u 21. veku. JP „Vojvodinašume“ projektne aktivnosti sprovodi u SRP „Obedska bara“.