PREZENTACIJA MONOGRAFIJE “250 GODINA ŠUMARSTVA RAVNOG SREMA“

PREZENTACIJA MONOGRAFIJE “250 GODINA ŠUMARSTVA RAVNOG SREMA“

2008-05-13T00:00:00+00:00 мај 13th, 2008|

Monografija „250 GODINA ŠUMARSTVA RAVNOG SREMA“ predstavljena je stručnoj i široj javnosti 07. 05. 2008 godine u Skupštini Autonomne pokrajine Vojvodine. Sadržaj Monografije prisutnim učesnicima promocije predstavio je dr Petar Ivanišević, viši naučni saradnik Instituta za nizijsko šumarstvo i životnu sredinu. O  značaju i doprinosu Monografije šumarskoj struci i nauci govorili su direktor Javnog preduzeća „Vojvodinašume“ Marta Takač, direktor Šumskog gazdinstva Sremska Mitrovica Pera Dobrojević, pomoćnik direktora Preduzeća za lovstvo i šumarstvo Gojko Janjatović i Desimir Jezdić. Predstavljanju Monografije su svojim diskusijama doprineli Boža Marinković i dr Slavko Vlatković.

MONOGRAFIJA „250 GODINA ŠUMARSTVA RAVNOG SREMA

“ Monografija „250 GODINA ŠUMARSTVA RAVNOG SREMA“ predstavlja svedočanstvo o radu, iskustvima i ostvarenim rezultatima brojnih generacia šumarskih stručnjaka sa područja gde se tradicija organizovane šumarske delatnosti čuva i neguje već čitavih 250 godina. O šumarstvu Ravnog Srema postoje razni pisani tragovi, ali se osećao nedostatak jednog sveobuhvatnog pristupa i stvaranja dela, koje bi bilo dostojano značaja sremskih šuma i šumarstva u proteklih dva i po veka.Ideja o pisanju Monografije  nastala je 2005 godine, povodom 130-te godišnjice formiranja Petrovaradinske imovne opštine, koja je imala sedište u Sremskoj Mirovici. Priroda je u slučaju Ravnog Srema bila vrlo izdašna, gde šumovitost dostiže visokih 20,88% u odnosu na šumovitost Vojvodine od svega 7,3% . Ako se ovome doda da su na ovom području najzastupljenije šume hrasta lužnjaka, koje se ovde nalaze u svom ekološkom optimumu, onda ovaj dar prirode predstavlja pravu dragocenost. Šumarska struka i nauka značajno su uticale na sadašnje stanje šuma Ravnog Srema. Duga tradicija uređivanja šuma, korišćenje njihovih proizvoda, obnavljanje, nega i zaštita dovoljno ubedljivo ukazuju na aktivnosti šumarske struke i nauke.Najstariji pisani trag o organizovanom šumarstvu na ovim prostorima predstavlja «Instrukcija za buduće upravljanje i čuvanje šuma Vojne Krajine u Slavoniji i ponašanje šumara  (Wald-Bereiter) koji će za to biti postavljeni». Navedena instrukcija – šumski red – ugledala je svetlost dana 5. jula 1755. godine u Beču. Monografija se sastoji iz devet tematskih poglavlja sa 28 radova i većeg broja priloga. Navedeni radovi nalaze se u prvih šest poglavlja, u sedmom poglavlju su dati reprint prilozi, u osmom biografije istaknutih šumara Ravnog Srema i u osmom su prikazani prilozi različitih dokumenata.

Prvo poglavlje sastoji se iz tri rada u kojim se daju podaci o opštim karakteristima područja Ravnog Srema, šumskim asocijacijama i zaštićenim prirodnim dobrima. Pored opštih geografskih, geoloških, hidroloških i klimatskih karakteristika, obrađena je šumovitost Ravnog Srema i kretanje stanja šumskog fonda. Posebno se ističe podatak o najvećoj zabeleženoj površini šuma na ovom području od 37.266,16ha zabeleženoj 1994 godine. Ovaj podatak ukazuje na vrlo stručno i savesno gazdovanje šumama. U Ravnom Sremu je izdvojeno 37 šumskih asocijacija (zajednica) koje sintaksonomski pripadaju u tri razreda: močvarnim higrofilnim šumama, žbunastim zajednicama vrba  i listopadnim šumama. Na području Ravnog Srema nalazi se osam zaštićenih prirodnih dobara, od kojih je najveće Specijalni rezervat prirode «Obedska bara», zbog čega mu je i posvećena najveća pažnja. Pored «Obedske bare» dati su podaci o pet strogih prirodnih rezervata, jednom prirodnom spomeniku i dva zaštićena stabla.

U drugom poglavlju dati su u pet radova podaci o organizaciji upravljanja šumama sa najvažnijom zakonskom regulativom. Ukazuje se na burna istorijska zbivanja i njihov uticaj na šume i šumarstvo. Srem je bio u sastavu Otomanske imperije od poraza ugarske vojske kod Mohača 1526 godine pa sve do 1718. godine i Požarevačkog mira. Godine 1750. formiran je Varadinski puk, a 5. jula 1755. godine izdana «Šumska uredba za buduće upravljanje i čuvanje šuma Vojne Krajine u Slavoniji i ponašanje šumara koji će za to biti postavljeni». Zakonom od 7. maja 1850. godine proglašene su sve šume u Krajini državnim dobrom, a 1860. godine proširen je na ove šume austrijski Zakon o šumama.Zakonom od 15. juna 1873. godine šume se dele na državne i šume Imovnih opština. U radu o Petrovaradinskoj imovnoj opštini daju se podaci o organizaciji i upravljanju, snabdevanju drvetom i ostalim šumskim proizvodima, površini i uređivanju, uzgoju i korišćenju šuma, finansijskom doprinosu opštem razvoju i na kraju gašenju i prestanku rada (Zakon o šumama 1947. godine).U radu Organizacione promene i poslovanje u periodu posle II svetskog rata navedene su hronološkim redom organizacione promene i njihov uticaj na poslovanje. Ističe se nemerljiv doprinos šumarstva u periodu obnove ratom opustošene zemlje.

Treće poglavlje obuhvata 11 radova koji se odnose na značaj gajenja i zaštite šuma na ovim prostorima. U radovima se govori o tradicionalnom i savremenom obnavljanju šuma prirodnim i veštačkom putem, kao i o podizanju novih šuma. Savremeni sistem obnove zasniva se na biološkim specifičnostima glavnih vrsta i ekološkim uslovima u izdvojenim tipovima šuma. U radu o nezi šuma tvrdih lišćara ističe se koncepcija selektivne prorede u mladim i srednjedobnim sastojinama, koja se zasniva na zakonomernostima prirodnog diferenciranja stabala u sastojinama pojedinih tipova šuma. U radovima ovog poglavlja se posebno ističe vrednost i značaj genofonda hrasta lužnjaka, kao i značaja proizvodnje kvalitetnog šumskog semena. U radovima koji se odnose na probleme Zaštite šuma daje se pregled stanja i problema koji se odnose na pojave bolesti i štetočina, abiotičkih štetnih faktora, pojavu hroničnog sušenja šuma, kao i preduzetih mera zaštite. Značaj gajenja klonskih sorti topola prikazan je u više radova koji se odnose na izbor klonskih sorti, staništa, tehnologiju osnivanja i nege i zaštite zasada, kao i njihovog doprinosa u proizvodnji drveta.

U četvrtom poglavlju koje objedinjuje pet radova iz oblasti korišćenja šuma, dati su podaci o korišćenju glavnih i sporednih šumskih proizvoda, izgradnji šumskih saobraćajnica, primeni mehanizacije u izvođenju šumskih radova, lovstvu i ribarstvu na području Ravnog Srema.

Peto poglavlje sastoji se iz tri rada. U radu Savremeni sistem planiranja gazdovanja u Sremskom šumskom području istaknut je ekološki (tipološki) osnov pri izradi planova gazdovanja šumama, višefunkcionalan pristup i princip pri planiranju i sagledavanju mogućnosti obezbeđivanja trajnog gazdovanja ovim šumama, uvođenje nove metodologije u sastojinsku inventuru šuma i formiranje informacionog sistema u šumarstvo AP Vojvodine čiji su integralni deo i šume Ravnog Srema. U radu Uređivanje šuma Ravnog Srema daje se pregled podataka o stanju šuma od vremena prvih pisanih tragova (1781. godine) pa sve do danas. U radu Uvođenje GIS-a i ostalih informacionih tehnologija u sremsko šumarstvo, ukazuje se na uvođenje i primenu potpuno novih tehnologija koje će omogućiti tačan iskaz površina šuma i njihovu predstavu, korišćenje novih instrumenata za premer, kao i informacionih tehnologija za obradu i analizu podataka.

U šestom poglavlju koje se sastoji iz jednog rada obrađeno je učešće radnika Šumskog gazdinstva na takmičenjima u bivšoj SFRJ i Republici Srbiji u periodu od 1963-2005. godine. Dati su i podaci o internim takmičenjima, koja predstavljaju snažan podsticaj za uvećanje produktivnosti rada i značajno doprinose uspehu poslovanja.

Sedmo poglavlje sastoji se iz tri reprint priloga, koji su od istorijskog značaja za gazdovanje šumama Ravnog Srema, koji se odnose na Slavonske stare hrastove šume    (autor Jova Metlaš),  Šumskouređajne elaborate pre osnivanja imovnih opština (autor Stevan Plavšić) i Instrukciju za buduće upravljanje i čuvanje šuma Vojne Krajine u Slavoniji i ponašanje šumara (Wald-Bereiter) koji će za to biti postavljeni.

Osmo poglavlje čime biografije istaknutih šumara, a obuhvata četiri biografije šumarskih stručnjaka koji su se izdigli iznad vremena i redovnih, uobičajenih poslova.

U devetom poglavlju se u vidu priloga daju prepisi određenih dokumenata i popis rukovodilaca u Šumskom gazdinstvu Sremska Mitrovica.Izdavač Monografije je Javno preduzeće Vojvodinašume-Šumsko gazdinstvo Sremska Mirtovica.